दहावीचा निकाल आणि पालकांची जबाबदारी
✍️ खान अस्मा रईस खान फतेह आबादी, बीड
दहावीचा निकाल हा प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या आयुष्यातील एक महत्त्वाचा टप्पा असतो. काही विद्यार्थी खूप चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण होतात, तर काहींना अपेक्षेपेक्षा कमी गुण मिळतात. अशा वेळी अनेक घरांमध्ये आनंदाचे वातावरण असते, तर काही ठिकाणी चिंता आणि निराशा दिसून येते. पण हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, फक्त गुणच माणसाच्या यशाचे मोजमाप नसतात. प्रत्येक मुलाची बुद्धिमत्ता, क्षमता आणि आवड वेगळी असते.
अनेकदा असे दिसून येते की, मुलांना कमी गुण मिळाले की पालक रागावतात, ओरडतात किंवा इतर मुलांशी तुलना करतात. अशा वागणुकीमुळे मुलांच्या मनावर मोठा परिणाम होतो. काही मुले आधीच निकालामुळे तणावात असतात, त्यात कठोर शब्द ऐकावे लागल्यास त्यांचा आत्मविश्वास आणखी कमी होतो. त्यामुळे पालकांनी रागावण्याऐवजी आपल्या मुलांशी प्रेमाने आणि शांतपणे संवाद साधणे आवश्यक आहे.
जर एखाद्या मुलाला कमी गुण मिळाले असतील तर पालकांनी त्याला जवळ बसवून समजून घ्यावे. अभ्यासात कमीपणा का राहिला, त्यामागे कोणती अडचण होती हे प्रेमाने विचारावे. कदाचित मुलगा किंवा मुलगी मानसिक तणाव, आरोग्य समस्या किंवा इतर कोणत्या अडचणीतून जात असेल. मुलांना हे जाणवणे खूप महत्त्वाचे असते की, त्यांच्या आई-वडिलांचा आधार त्यांच्यासोबत कायम आहे.
प्रत्येक मूल अभ्यासात सारखेच हुशार असेल असे नाही. काही विद्यार्थ्यांना विज्ञान आवडते, काहींना कला, वाणिज्य, संगणक, क्रीडा किंवा इतर क्षेत्रांमध्ये आवड आणि कौशल्य असते. म्हणून पालकांनी आपल्या इच्छा मुलांवर लादू नयेत. मुलांना ज्या क्षेत्रात पुढे जायचे आहे, त्या क्षेत्रात त्यांना प्रोत्साहन आणि साथ देणे गरजेचे आहे.
आजच्या काळात यश मिळवण्यासाठी अनेक मार्ग उपलब्ध आहेत. फक्त डॉक्टर किंवा इंजिनिअर होणे म्हणजेच यश असे नाही. एक चांगला शिक्षक, पत्रकार, खेळाडू, कलाकार, व्यापारी किंवा कुशल कारागीरही समाजात सन्मान आणि यश मिळवू शकतो. मुलांना त्यांच्या आवडीच्या क्षेत्रात संधी मिळाली तर ते अधिक आत्मविश्वासाने आणि मेहनतीने पुढे जाऊ शकतात.
पालकांचे प्रेम, प्रोत्साहन आणि विश्वास ही मुलांची सर्वात मोठी ताकद असते. जर घरातून आधार मिळाला तर मूल अपयशानंतरही पुन्हा उभे राहू शकते. पण सतत ओरड, तुलना आणि दबाव दिल्यास मुलांमध्ये न्यूनगंड आणि निराशा वाढू शकते.
निकाल हा आयुष्याचा फक्त एक भाग असतो, संपूर्ण आयुष्य नाही. कमी गुण मिळाले म्हणजे मूल आयुष्यात अपयशी ठरते असे नाही. खरे यश मेहनत, चांगले संस्कार, आत्मविश्वास आणि योग्य मार्गदर्शन यात असते.
शेवटी पालकांना एवढीच विनंती आहे की, आपल्या मुलांचे मूल्यमापन फक्त गुणांवर करू नका. त्यांच्या स्वप्नांना समजून घ्या, त्यांना धीर द्या आणि प्रेमाने त्यांचा हात धरा. कारण समजूतदार आणि प्रेमळ पालकच आपल्या मुलांना आयुष्यात खऱ्या यशाकडे घेऊन जाऊ शकतात।
